Alles over Apixaban: Werking, Gebruik en Belangrijke Informatie

Wat is Apixaban en hoe werkt het in het lichaam?

Wanneer u een recept krijgt voor apixaban, krijgt u vaak de merknaam Eliquis te horen. Dat klopt, apixaban is de werkzame stof in Eliquis. Het behoort tot een groep medicijnen die we 'antistolling' noemen, maar in de apotheek noemen we ze vaak direct antistollingsmiddelen. In tegenstelling tot oudere middelen zoals acenocoumarol (acenumar), die een zeer nauwkeurige bloedcontrole vereisen, werkt apixaban heel gericht op één specifiek onderdeel van het stollingsproces.

In uw bloed zitten eiwitten die helpen bij het stollen van bloed wanneer u een wondje heeft. Een van die cruciale eiwitten heet Factor Xa. Apixaban blokkeert de werking van dit eiwit. Door Factor Xa tijdelijk 'uit te schakelen', wordt voorkomen dat er ongewenste bloedstolsels ontstaan in uw bloedvaten. Het is een moderne, directe orale antistolling (DOAC). Het grote voordeel is dat de werking voorspelbaarder is dan bij middelen waarbij u elke week moet laten prikken om de juiste dosis te bepalen. Dit geeft een stuk meer rust in uw dagelijks leven.

Waarvoor wordt Apixaban voorgeschreven?

Apixaban wordt voorgeschreven om te voorkomen dat er bloedstolsels ontstaan die kunnen leiden tot ernstige complicaties zoals een beroerte of een longembolie. Er zijn een aantal specifieke situaties waarin wij dit middel vaak adviseren:

• Atriumfibrilleren: Dit is een onregelmatige hartritmestoornis waarbij het hart soms wat 'onrustig' slaat. Hierdoor kan er bloed stil blijven staan in de boezems van het hart, wat de kans op een beroerte vergroot.
• Diep Veneuze Trombozy (DVT): Een bloedstolsel in de diepe bloedvaten van de benen.
• Longembolie: Wanneer een stolsel losraakt en naar de longen reist.
• Na een knie- of heupoperatie: Na een grote ingreep in het onderbeen is het risico op stolsels tijdelijk erg hoog; apixaban helpt hierbij de veiligheid te verhogen.

Het doel is altijd hetzelfde: het risico op een blokkade in de bloedvaten verkleinen, zonder dat de bloedstolling volledig wordt gestopt, wat weer gevaarlijk zou zijn bij een wondje.

Hoe neem je Apixaban in? Belangrijke instructies voor gebruik

De manier waarop u het medicijn inneemt, bepaalt hoe effectief het is. Apixaban werkt snel, maar u moet de instructies strikt opvolgen om de constante spiegel in uw bloed te behouden. Meestal neemt u de tabletten twee keer per dag in, bijvoorbeeld om 08:00 uur en 20:00 uur. Dit houdt de werking stabiel.

Tijdstippen en maaltijden: U kunt de tabletten met of zonder voedsel innemen. Het maakt voor de opname in uw maag niet uit. Wel is het verstandig om elke dag op ongeveer dezelfde tijd in te nemen, zodat u een vast ritme opbouwt. Vergeet u een dosis? Neem deze dan direct in zodra u het herinnert. Echter, als het bijna tijd is voor uw volgende dosis, sla de vergeten dosis dan over. Ga nooit twee doses tegelijk in om een vergeten tablet in te halen; dit verhoogt het risico op bloedingen aanzienlijk.

Dosering: De dosering hangt sterk af van uw persoonlijke situatie. Sommige mensen hebben 5 mg twee keer per dag nodig, terwijl anderen (bijvoorbeeld bij een lagere nierfunctie of een lager lichaamsgewicht) 2,5 mg krijgen. Volg altijd het schema dat uw cardioloog of huisarts voor u heeft opgesteld.

Waar moet je op letten bij het gebruik van Apixaban?

Omdat apixaban de bloedstolling remt, is voorzichtigheid geboden. Er zijn een paar zaken die u echt in de gaten moet houden:

• Medicatie-interacties: Gebruik niet zomaar andere medicijnen. Sommige ontstekingsremmers, zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac (NSAID's), verhogen het risico op maagbloedingen sterk als u ze combineert met apixaban. Ook bepaalde middelen tegen epilepsie of bepaalde schimmelinfecties kunnen de werking van apixaban beïnvloeden. Overleg daarom altijd met uw apotheker voordat u iets nieuws toevoegt, zelfs bij zelfzorgmiddelen.
• Alcohol en dieet: Overmatig alcoholgebruik kan de kans op bloedingen vergroten. Er is geen strikt dieet nodig (zoals bij de oudere vitamine K-remmers), maar wees wel bewust van uw algemene gezondheid.
• Medische ingrepen: Moet u naar de tandarts voor een ingreep of heeft u een operatie gepland? Meld altijd dat u apixaban gebruikt. Soms moet de medicatie tijdelijk gestopt worden, maar dit mag alleen onder strikt medisch toezicht gebeuren.

Vraag: Hoe lang kan ik op apixaban blijven? De duur van de behandeling is heel persoonlijk. Soms is het voor enkele maanden na een operatie, soms is het een levenslange behandeling na een beroerte. Dit beslist uw arts op basis van uw risicoprofiel.

Mogelijke bijwerkingen: Wat is normaal en wat niet?

Bij elk medicijn horen bijwerkingen. Bij apixaban is de meest voorkomende bijwerking een verhoogde bloedingsneiging. Dit is in feite een verlengde werking van het medicijn zelf.

Wat is relatief normaal?

• Kleine blauwe plekken op de huid na een stootje.
• Een iets langere bloeding van een sneetje tijdens het scheren.
• Een iets langere bloeding uit het tandvijs bij het poetsen.
• Een blauwe plek die zonder duidelijke reden ontstaat.

Wat is niet normaal (en vereist aandacht)?

U moet contact opnemen met uw arts als u last krijgt van symptomen die wijzen op een interne bloeding. Denk aan: bloed in de urine (roze of rode kleur), zwarte of teeterd (als teer) ogende ontlasting, bloed in uw slijm of braaksel, of plotselinge, hevige hoofdpijn of duizeligheid. Ook ongewone, zware bloedingen die niet stoppen, moeten direct gemeld worden.

Wanneer moet je direct een arts raadplegen?

Hoewel we er alles aan doen om u veilig door uw behandeling te loodsen, is het cruciaal dat u uw eigen lichaam kent. Als u merkt dat u ongewoon veel bloedt, of als u last krijgt van symptomen die niet passen bij de normale bijwerkingen, wacht dan niet af. Een spoedpost of uw huisarts is dan de juiste plek.

Specifieke alarmsignalen zijn:

• Zware bloedingen: Bijvoorbeeld een neusbloeding die na 15-20 minuten druk uitoitoeien niet stopt.
• Tekenen van een beroerte: Een scheve mond, verlamming in een arm of been, of problemen met spreken. Hoewel apixaban juist bedoeld is om dit te voorkomen, moet u bij twijfel altijd direct 112 bellen.
• Tekenen van een longembolie: Plotselinge kortademigheid, pijn op de borst bij het diep inademen of een snelle hartslag.

Onthoud: wij zijn er om u te ondersteunen, maar u bent zelf de eerste waarnemer van uw eigen gezondheid. Bij twijfel, bel altijd de medische professional.

Medisch beoordeeld door Jan de Vries Gediplomeerd apotheker